Het is een terugkerend ritueel in onze familie tijdens de feestdagen: kerstdis van tafel, Risk op tafel. Na het dessert maken de borden plaats voor de wereldkaart van het familiespel Risk. Leuk zo’n spelletje, ware het niet dat die ene persoon die alle regels uit zijn hoofd kent en deze naar eigen goeddunken toepast ook meedoet. Hij waant zich de scheidsrechter en daarmee de meester van het spel. Hij speelt om te winnen, zonder scrupules negeert hij eerdere gemaakte afspraak met spelgenoten en valt hen ondanks een niet-aanvalsverdrag in de rug aan. Risk is een spel dat maar één uitkomst kent; ‘the winner takes it all’. Degene die speelt voor de gezelligheid is geheid de klos. Dé speler die geen last heeft van een geweten en ervan overtuigd is dat macht gelijkstaat aan zijn gelijk, wint. Niet door samen te werken, maar door slinks zijn eigen agenda uit te voeren. De regels van het spel zijn volgens hem rekbaar, afspraken zijn er om te verbreken, agressie is een wapen — kortom alles is geoorloofd om zijn doel te bereiken. Zet hem in het Witte Huis en je ziet Donald Trump.
In Risk-begrippen is Venezuela onderdeel van een strategisch continent: verover Zuid-Amerika en je krijgt bij iedere beurt een bonus van twee extra legers. Handig om snel macht op te bouwen. Komt bij dat dit continent relatief makkelijk te veroveren is en een strategisch belangrijk gebied om tegenstanders te elimineren. Ervaren Risk-spelers weten dat Zuid-Amerika je een belangrijke boost kan geven. Dit moet Trump gedacht hebben toen hij besloot om Venezuela over te nemen. Een vak op de speelkaart dat bezet wordt door de verkeerde spelers, maar vooral een continent dat hem een voorsprong geeft om macht te vergaren en problemen in eigen land te maskeren — denk aan inflatie en het Epstein-dossier. Trump claimt met het ontvoeren van Maduro dat dit vak nu van hem is: “We run Venezuela!” Alsof hij zegt: dit gebied is nu van mij, ook al staat er nog iemand anders. In Risk-termen: je bombardeert een land, maar raakt alleen de pionnen, nooit de speler. Aangezien het veroveren van Venezuela erg gemakkelijk ging heeft hij nu zijn zinnen gezet op Groenland. Trump ziet Groenland niet als een soevereine staat met inwoners, maar als een vakje op het bord dat te koop is. Een vergeten hoekje, koud, leeg, maar strategisch van onschatbare waarde. Wie Groenland bezit, controleert zeeroutes, grondstoffen en militaire positie.
Samen met de familie Risk spelen is leuk totdat iemand eerder gemaakte afspraken negeert en de regels herschrijft terwijl hij ze gaande het spel toepast. En verrek, hij komt ermee weg, onder de noemer: de winnaar heeft altijd gelijk. De gezelschapsspeler zit erbij en kijkt hoe diplomatie vervalt tot bondgenoten die elkaar besmuikt aankijken, tegenstanders die publiekelijk vernederd worden, en een spelmeester die roept dat hij “alleen maar eerlijk speelt”. De Europese Unie is voor Trump de ideale gezelschapsspeler aan de wereldtafel. Wel blaffen, maar niet bijten. Zeggen dat Trump hiermee het internationale recht ondermijnt, maar ingrijpen en er harde consequenties aan verbinden, ho maar. Het verhaal vervolgens over de politieke bühne brengen beheerst Trump als geen ander: eerst het voorspel, dan de daad met perfecte timing, gevolgd door drama, loyaliteit afdwingen, en altijd de dreiging dat hij het spel van tafel veegt als hij niet wint.
Het tragische is dat de aanval op Venezuela en de drieging richting Groenland geen spel is. Venezuela is geen vakje op het Risk-speelbord met pionnen en dobbelstenen, net zomin als Groenland een vakje is dat te koop staat. Waar wij als familie elkaar vergeven in lijn met de kerstgedachte en het bord opbergen tot het volgende kerstfeest, blijven landen verdwaasd, vertwijfeld maar vooral verweesd achter. Wetende dat de gevolgen van Trumps geopolitieke spelgedrag geen weg terug kennen en het spel niet afgelopen is, maar pas begonnen is. Niemand weet hoe het eindigt.
Misschien is dat de echte les van Risk: hij die het hardst roept dat hij wint, is zelden degene die vrede brengt. Een gevaarlijk spel met alleen maar verliezers.
Oké, volgende kerst weer gezellig samen een potje spelen?
Reactie plaatsen
Reacties